STEPHANE JOANNES

Frankrijk |  1975

De Franse kunstenaar Stéphane Joannes (1975) schildert sinds 1997 zeeschepen en tankers. Na een verblijf in le Havre is Joannes gefascineerd geraakt door de gigantische vrachtschepen die de wereldzee overvaren. Op brede horizontale doeken, of in tweeluiken,  schildert hij de tankers beeldvullend, met een horizon, lucht en water. Het schilderen van schepen is bijzonder in de 20e en 21e eeuw. We kennen het schilderen van marinestukken vooral uit de 17e en 18e eeuw: schilderijen van zeeslagen, zeehelden voor hun trotse driemaster, storm op zee. Joannes gaat voort in de traditie maar in een eigen stijl. In zijn werken zijn de tankers in combinatie met lucht en water geabstraheerd. Er komen geen mensen op voor, de tanker vaart op kalme zee. Ze tonen in een fraaie textuur de magie en de verstilling van de verweerde en doorleefde tankers.

Roestige vrachtschepen liggen aangemeerd voor altijd. Lucht en water hebben dezelfde vuile vloeibaarheid, vettig en transparant.De vrachtschepen sterven langzaam. Hun onzichtbare, talloze en luidruchtige reizen verschijnen nog in regelmatige lijnen op het water en in de lucht, in de lucht en op het water.Het metaal zal weldra verdwijnen, maar nog niet. Een laatste reis is onmogelijk, de beslissing genomen, de offici√´le rapporten getekend, maar het idee is er nog steeds. De herinnering steeds minder lawaaierig waarvan alleen nog maar een visachtige geur blijft.De dood is hier schoonheid. Een zwijgend vertrek en het oneindige geduld van de lege karkassen van de super- tankers. De smaak van Joannes voor de materie verschijnt in al zijn hoedanigheid. Het oog signallert roestig plaatijzer, holtes en bulten, gladde oppervlak en rafelig, ziet de roestige ruwheid van deze metalen monsters. t is de magie en het wezenlijke van het werk van Joannes: de spaarzaamheid van de materie laat de materie zelf ontstaan, zwaar enonstoffelijk tegelijk. De toeschouwer is niet meer zeker van zijn aanwezigheid; hij dringt door en overziet iets, dat niet meer een doek is, hij is gefascineerd, de plotselinge onbeweeglijkheid bereikt hem ook en zet hem neer op de kade. Men twijfelt over zijn werk tussen heldere sereniteit en dreigende wanorde, zonder werkelijk te weten waarom. In de serie van zwarte Naakten klinken andere echo’s, maar de middelen die hij gebruikt om deze misschien meer sensuele geschiedenis te vertellen zijn dezelfde. De zo zachtjes geschilderde lichamen zijn bedekt met oneindig veel schroomvallige lijnen. Naakte lichamen zonder hoofd, zonder gezicht, zonder identiteit die er voor zichzelf lijken te zijn. De blik glijdt over volle rondingen vormen die een complexe stoffelijkheid oproepen; een bevestigde vrouwelijkheid ontluikt, onafhankelijk. De lichamen drijven op zwarte gronden, schitterend bijna visachtig. Het lege en het volle keren om, de lucht wordt zwaar en dient als bovennatuurlijke springplank voor doorzichtige borsten, wit van het oorspronkelijke wit van het doek. De aantrekkingskracht is nu sterker dan de dreiging; het verlangen kan rustig beginnen. Séphane Joannes bekent u zonder omwegen dat men, als men geen genie is, moet werken en nog eens werken. Hij betovert ons, wanneer anderen ons dood vervelen.
Hij is een schilder van de stilte en het licht. 

Nicolas Brizault